Bạn có nhớ khoảng thời gian khi ai đó lắng nghe bạn, thực sự lắng nghe? Bạn có nhớ cảm giác tuyệt vời như thế nào khi được lắng nghe không? Có lẽ bạn đã bắt đầu hiểu bản thân mình hơn, và bạn rõ ràng về suy nghĩ và cảm xúc của mình, đơn giản là vì ai đó đang lắng nghe bạn.
Có lẽ bạn cũng nhớ khi bạn muốn thể hiện bản thân và được lắng nghe, nhưng người khác không nghe bạn. Thay vào đó, họ chỉ trích, hoặc nói với bạn về kinh nghiệm của họ, hay cho lời khuyên. Khuyên không phải là lắng nghe. Nếu bạn muốn được lắng nghe và thay vào đó bạn nhận được những lời chỉ trích hoặc lời khuyên, bạn có thể trở nên bối rối hoặc thất vọng hay khó chịu hơn thay vì sáng suốt hơn. Và bạn có thể cảm thấy rằng bạn sẽ không gõ cửa người đó nữa khi bạn cần được lắng nghe.
Tập trung là cách để trở thành một người biết lắng nghe nội tâm của bạn. Có những phần bên trong bạn muốn được lắng nghe, không phán xét, không chỉ trích, không cần lời khuyên. Khi tập trung, bạn có thể lắng nghe bản thân mà không phán xét, cảm thấy tốt hơn và thông suốt hơn.
Những đặc điểm của sự lắng nghe tốt gồm:
- Hiện diện với sự chào đón: nghĩa là bạn quan tâm đến mọi thứ bên trong bạn mà bạn nhận thức được. Mỗi cảm giác mà bạn nhận thức được, bất kể ban đầu nó xấu xí hay tiêu cực như thế nào, đều có lý do chính đáng để tồn tại. Sự hiện diện mang đến cho nó không gian để tồn tại và thở, phát triển và biến đổi.
- Tạo không gian: nghĩa là mang nhận thức của bạn đến thế giới bên trong và giữ nó ở đó. Như thể bạn đang nói với nội tâm của mình, "Tôi ở đây và tôi sẽ ở bên bạn."
- Nghe điều cốt lõi: là lắng nghe những gì khao khát được lắng nghe. Khi một cái gì đó mới đến, thông điệp của nó có thể khó hiểu. Nhưng nếu bạn tiếp tục lắng nghe những gì "nó" muốn bạn nghe, thông điệp sẽ ngày càng rõ ràng hơn.
- Có mặt cho hiện tại nghĩa là không bị phân tâm bởi những gì đã xảy ra trong quá khứ, hoặc tưởng tượng hay lo sợ về tương lai. Nó có nghĩa là kết nối với cảm giác trong cơ thể ngay lúc này, ngay cả khi những gì bạn đang tập trung vào có liên quan đến quá khứ hoặc tương lai. Bất cứ khi nào bạn thấy mình trôi tuột khỏi hiện tại, hãy tự hỏi bản thân, "Mình đang cảm thấy thế nào? Mình nhận biết điều gì ngay lúc này?"
Làm bạn với cảm nhận của bạn
Tập trung giống như một người bạn đối với trải nghiệm nội tâm của chính bạn. Những phẩm chất của tình bạn chân chính bao gồm thừa nhận, cho phép, kiên nhẫn, tò mò, tôn trọng, nồng nhiệt, chào đón, đồng cảm, từ bi và yêu thương. Nếu bạn không cảm thấy rằng bạn có thể làm bạn với chính mình ngay như vậy, đừng lo lắng - bạn có thể xây dựng nó, từng bước một. Và bước đầu tiên cũng đơn giản như nói xin chào.
Khi bạn nhận thấy mình đang có một cảm giác, hãy nói "Xin chào. Tôi biết bạn đang ở đó." Điều này có vẻ quá đơn giản, nhưng nó thực sự là một bước đi hết sức hữu ích đến mức bạn có thể cảm thấy nhẹ nhõm khi làm điều này. Thật ngạc nhiên là chúng ta thường không làm như vậy. Ta phớt lờ cảm giác của mình, cố gắng loại bỏ cảm giác của mình, tranh cãi về việc mình cảm thấy như thế nào - nhưng chúng ta không thực sự thừa nhận mình cảm thấy như thế nào. Chúng ta coi các cảm giác của mình như những vị khách không mời, cần nói đến nhưng chưa bao giờ được nói chuyện trực tiếp.
Nếu bạn cảm thấy sợ hãi hoặc căng thẳng, thì việc ghi nhận càng quan trọng hơn. Ngạc nhiên là việc chỉ cần thừa nhận lại có thể tạo ra sự khác biệt như vậy.
Lý do mà sự thừa nhận có tác dụng mạnh mẽ là do các cảm giác của bạn luôn ‘giao tiếp’ với bạn. Chúng muốn bạn lắng nghe. Chẳng hạn sự co thắt trong lồng ngực càng lúc càng nhiều có lẽ vì nó đang hoảng sợ không biết liệu nó có được nghe thấy hay không.
Tập trung là có một mối quan hệ tích cực và hỗ trợ với chính bạn. Mọi mối quan hệ đều bắt đầu bằng lời chào. Vì vậy, trước hết hãy cho cảm giác của bạn một lời chào, và rồi tình bạn với nó sẽ tự nhiên theo sau.
- Trích dịch từ Sức mạnh của Tập trung bởi Ann Weiser Cornell
Minh An